Şimdiki rotamıza Eskişehir’den hareket ederek başlıyoruz. İlk olarak Eskişehir – Afyonkarahisar karayolunun 46.km’sinde Seyitgazi ilçesine uğruyoruz. Burada Seyyid Battal Gazi’nin türbesini ziyaret ediyoruz.

Seyyid Battal Gazi’nin Türbesi

Seyyid Battal Gazi’nin türbesi ve yanında da zevcesi olan Elenora’nın kabri vardır.

Seyyid Battal Gazi’nin heybetli kabri ve yanında Elenora’nın mütevazi kabri yan yana.

Külliye şeklinde yapılan bu muhteşem yapı içerisinde imarethane, cami, tekke ve derviş hücreleri bulunmaktadır.

Külliyenin Tekke Cami Bölümü

Seyyid Battal Gazi’ye atfedilen bir çok efsane bulunmaktadır. Bu efsanelerden biri şöyledir:
Bizans’ın elinde bulunan Afyonkarahisar Kalesi’nin kuşatmasında şehit olduğu ve naaşının kalenin sarp bir yerinde bulunması sebebiyle erişilemediği ve bu esnada kuvvetli bir kasırganın çıktığı rivayet edilmektedir. Kasırga Seyyid Battal Gazi’nin naaşını buradan savurarak almış ve şu anda bulunan ve ismini verdiği Seyitgazi ilçesindeki bu tepeye bırakmıştır. Yıllarca naaşı toprak altında kaybolmuş bir şekilde dururken Selçuklular’dan Ümmühan Sultan tarafından rüyasında kabri işaret edilmiş ve burası kazılarak naaşı bulunmuştur. Bulunan naaş üzerinde hiçbir çürümenin olmadığı görülmüş ve burada bir külliye yaptırılarak eşi Elenora ile birlikte buraya defnedilmiştir.

Seyyid Battal Gazi’nin şehit olduğu Afyonkarahisar kuşatması şu şekilde gerçekleşmiştir.

Afyonkarahisar Kalesi 585 basamaklı 220 metre yüksekliğinde sarp bir kaya bloğu üzerinde bulunmaktadır. Bu yüzden uzun yıllar bu kale zaptedilememiştir. Seyyid Battal Gazi bu kaleyi Bizans’ın ünlü komutanı Hammer ile birlikte kuşatmıştır. Hammer bildiğiniz üzere Müslüman olmuş ve Ahmet Turani adını Seyyid Battal Gazi bizzat koymuştur.

Kalenin güneyinden Hammer (Ahmet Turani) saldırmış ve çatışma anında şehit edilmiştir. Kabri halen kalenin dibinde şehit düştüğü yerde kendi adına yapılmış türbede bulunmaktadır. Burası aynı zamanda kalenin ilk çıkış yolu olup Ulu Camii’nin karşısındadır. Türbenin duvarındaki bilgi tabelasında bu olay anlatılmaktadır.

Seyyid Battal Gazi kalenin daha sarp olan şimdiki Çavuşbaşı semtinin bulunduğu kuzey tarafından saldırmış ve çarpışma anında oklar ve mızraklarla şehit olmuş, buradaki kayalar üzerinde asılı kalmıştır. Kasırganın savurduğu naaşı 80 km. ilerideki tepeye getirip bırakmıştır.

Buradaki bacaların herbirinin altında kazanların kaynatıldığı büyük ocaklar vardır.

Bu külliyeyi içerisinde tarih bilinci bulunan her Türk evladı mutlaka ziyaret etmeli ve buradaki manevi havayı koklamalıdır.

Türbe

Seyitgazi’den ayrılarak Frigya Uygarlığı’na doğru yol alıyoruz. Önce Doğanlı Kale olarak bilinen yapıyı görüyoruz.

Doğanlı Kale

Biraz daha ileride yoldan rahatlıkla görülebilen Gerdekkaya adıyla bilinen Frig yapısını görüyoruz.

Gerdekkaya

Gerdekkaya içerisinde kayaya oyulmuş bir mezar.

Bizi yol kenarında Küçük Yazılıkaya olarak bilinen Arezastis Anıtı karşılıyor.

Arezastis Anıtı

Artık Frigya Uygarlığı‘nın simgesi olan o muhteşem yapıya geliyoruz. Bugün hala bu yapının ne amaçla yapıldığı tam çözülememiş Frigler’in medarı iftiharı Yazılıkaya Anıtı.

Yazılıkaya Anıtı

Bu yapının alt kısmında Kybele’ye kurbanların verildiği sunak vardır.

Kybele’ye Kurban Verilen Sunak

Buranın aynı zamanda Kral Midas’ın yaşadığı geniş bir tepeye yayılmış şekilde duran kalesi vardır. Kale duvarlarının olmadığı bu tepe zaten korunaklı bir şekilde uzun yıllar Friglere bir yaşam alanı olmuştur. 200 km lik bir alan buradan idare ediliyordu. Başkent Gordion’nun ileri karakolu gibiydi. Frigyalılar burada uygarlıklarına ait bir çok eser bırakmışlardır. Buranın batısında doğudakine benzer bir Yazılıkaya yapımı devam ederken yarım kalmış bir şekilde durmaktadır. Sanki Frigler tarih sahnesinden bir anda çekilip gitmiş gibi o yarım kalan yapı aynen durmaktadır.

Sonradan gelenler bu yapıyla ilgili herhangi bir şey yapmamışlardır. Midas şehrinde bir akropolis vardır. Bir Altar’ın da bulunduğu bu şehirde yer altında su sarnıçları ve kale üzerinde geniş ve derin olarak kazılmış sarnıçlar da vardır.

Midas Şehrinin Girişindeki Kayadan Oyma Yerleşimler

Seyitgazi’den başladığımız Frigya Uygarlığı’nı yine bir Selçuklu askerinin yattığı Kümbet köyünde bitiriyoruz.

Selçuklu Kümbeti-Sultan Alparslan’ın askerinin burada yattığı rivayet edilmektedir.

Midas’ın 10 km batısında bulunan bu köyde de yine Frigler’in izlerini bulacaksınız.

Aslanlı Mabed-Aslanlı Mezar Odası

Buraya toplamda 120 km yol yapıyoruz. Midas şehri biraz vaktinizi almakla birlikte Eskişehir’den sabah başlayacağınız bu turu da akşama kadar rahatlıkla tamamlayabilirsiniz.

The post Uygarlığa Yolculuk Frig Vadisi: Eskişehir appeared first on Gezbeğen.

Başkenti Gordion (Yassıhöyük) olan bu uygarlık Ankara iline bağlı Polatlı ilçesi sınırlarında olsa da genellikle bu 3 ilimizde yaygın olarak tanınmaktadır. Belki Gordion ile Eskişehir arasında da henüz ortaya çıkarılmamış eserler de bulunabilir.

Halen Gordion’da kazı çalışmaları devam etmekle birlikte ziyaret edilebilen bir Tümülüs yanında hiç açılmamış Tümülüs(ler) de vardır.

Biz genellikle bu 3 ilin özellikle Afyonkarahisar il sınırlarında bulunan tarihi Frig Uygarlığı‘na yolculuk yapacağız. Burası ortak bir adlandırmayla Frig Vadisi olarak bilinmektedir. Burada Frig Yürüyüş yolu adıyla 400 km’lik bir alanda işaretlendirme çalışması yapılarak turizme kazandırılmaya çalışılıyor.

Bu illerdeki Kültür Turizm yetkilileri tarafından Frig Vadisi Kültür Envanteri çıkarılmış olup biz de bu harita üzerinde yer alan varlıkları göstermeye çalışacağız.

İlk başlangıç yeri olarak Seydiler ilçesine gidiyoruz. Burada Seydiler Kalesi ve peri bacaları diye bilinen kayadan oyma yerleşimleri görüyoruz.

Ankara istikametinde solda Kırkinler diye adlandırılan mağaraların içerisinde bir çok kaya yerleşimler vardır.

Seydiler ilçesi yakınında karayolundaki Frig Vadisi tabelasından dönülerek önce Karakaya köyüne kuzeye doğru turumuza başlıyoruz. Alanyurt ve Selimiye (Sarıçayır) kaya yerleşimlerin giderken 1400 rakımlı Öldümler köyü yakınındaki Ağın yaylasındaki mağara tipi yerleşimler bir harika.

Selimiye’den Ayazini’ye giderken Kıyır köyünde yamaçta Kıyır inleri ve yerleşimlerini göreceksiniz.

Bu arada Doğlat ve Çatağıl’daki mağaraları unutmayalım.

Şimdi geldik Ayazini’ye. Burada Hristiyanlığa ait ilk kaya kilisesini görecek ve bayılacaksınız. Burada da ayrıca geniş bir alanda mağaralar ve kaya yerleşimleri göreceksiniz.

Bu arada kaya yerleşimlerine bir açıklama verelim. İlk çağlarda insanlar bu mağaraları mesken tutmuşlar ve hayatlarını burada sürdüregelmişlerdir.

Ayazini de her yıl kültür şölenleri yapılmaktadır. Buradan kısa bir yürüyüşle yaklaşık 200 m kuzeyde Avdalaz Kalesi’nin ilginç yapısını görebilirsiniz.

Ayazini’den Döğer’e kadar yapacağımız yolculuğumuzda sırasıyla uğrayacağımız yerlerden biri olan Göynüş Vadisi’nde göreceğimiz Kırık Aslantaş, Yılantaş ve Maltaş kaya kabartmaları sırasıyla görülebilecektir. Bayramaliler Köyünde kale tipinde yapılmış kaya yerleşimlerini gördükten sonra Frig Vadisi’ndeki son durağımız olan Döğer Kasabası;

Döğer’de merkezde Kervansaray görüldükten sonra 2 km doğusunda yer alan Memeç Kayalıkları ve az ilerisindeki Emre Göleti ile etrafındaki ilginç mağara ve kaya yerleşimleri mutlaka görülmeli.

Burası adeta ilkçağ yerleşimlerini andıran birçok mağara ve kaya yerleşimleri bulunduğundan olsa gerek meşhur A.R.O.G. filmi burada çekilmiştir. Burada her yıl Haziran ayında Kültür ve Turizm Şöleni yapılmaktadır.

Döğer’den Afyonkarahisar’a dönerken sırasıyla Üçlerkayası, İhsaniye ve Gazlıgöl ziyaret edilecek yerler arasında yer almaktadır. Gazlıgöl aynı zamanda bir Termal turizm cennetidir.

Frig Vadisi turundaki yorgunluğunuzu atabileceğiniz termal oteller ve lokantalar bulunmaktadır. Kızılay maden suyu buradan çıkmaktadır.

Afyonkarahisar’dan başlayarak Seydiler’den devamla Ayazini, Döğer, İhsaniye ve Gazlıgöl üzerinden yapılacak Frig Vadisi tur güzergahında göreceğiniz muhteşem güzellikteki ilk çağ kaya yerleşimleri, kaya kiliseleri sizi bambaşka diyarlara götürecektir. Bir günde yapabileceğiniz bu tur toplam 220 km dir. Sabahtan akşama kadar bu turu rahatça gerçekleştirebilirsiniz.

Ülkemizde burası çok az bilinmekle beraber 3 ilin (Afyonkarahisar, Eskişehir, Kütahya) ortak tanıtım çalışması da yeterli olamamaktadır. Birkaç yerel rehberlerin eşliğinde gerçekleştirilen bu turlar gereken ilgiyi de görmemektedir. Bu bölge macera ruhu taşıyan ve keşfetmeyi amaçlayan her türlü katılımcının özverileriyle ancak tanınabilecektir. İnternette kısa bir araştırmayla burası hakkında anlatılanlardan çok daha fazlasını mutlaka bulabileceksiniz. Burada anlatılanlar birebir gezilerek sizlere sunulmuştur. Yakın gelecekte Kapadokya benzeri tur programları mutlaka burada da uygulamaya geçilirse şaşırmayalım.

Çünkü Frig Vadisi gereken ilgiyi gerçekten hak ediyor…

The post Uygarlığa Yolculuk Frig Vadisi: Afyonkarahisar appeared first on Gezbeğen.

Tabeladan saptıktan sonraki 7 km kuzeydeki Karyağdı Vadisi’nde yer alır. Vadinin (kanyonun) doğu yamacında yan yana işlenmiş kaya kabartmalarına verilen isimdir. Anayoldan sola doğru ayrılan toprak yola girilerek 2 km. sonra kabartmalara inilen merdivenlere gelinir.

Burada 11 ayrı kabartma bulunmakta ve burada çeşitli olaylar sahnelenmektedir. Genellikle 4 ölü ziyafeti sahnesi belirgin olarak ortaya çıkmaktadır. Bu kompozisyonlarda ölüler eşleri ve oğullarıyla birlikte gösterilmiştir.

Bu kabartmaların altında yer alan yazıtlardan İ.Ö. 2. Yüzyıla ait olduğu ve ölen rahiplerin adlarının yazıldığı belirlenmiştir.

Ülkemizin çeşitli yerlerinde dünyaca ünlü birçok kaya kabartması bulunmaktadır. (İvriz kaya kabartması, Amasra’daki Kuşkayası yol kabartması, Yazılıkaya’daki kabartmalar) en çok bilinenleridir. Ama bir vadideki kanyon duvarında ve erişilmesi çok zahmetli olan ve çeşitli kompozisyonlar içeren böylesine muhteşem kaya kabartmaları dünyanın başka hiç bir yerinde yoktur. Bu yüzden yabancı turistler özellikle bu kabartmalara çok önem vermekte ve burayı ziyaret etmektedir.

Buraya gelirken dikkat edilmesi gereken çok önemli hususlar vardır. Öncelikle burasının bir kanyon duvarında olduğu unutulmamalı ve giyeceğiniz ayakkabı kaya tırmanışlarına uygun olmalı. Yanınızda ip getirmenize gerek yok. Sadece kanyon duvarından inerken kullanacağınız kayalardan şekillendirilmiş merdivenlerden inerken dikkat etmeniz gerekmektedir. Merdivenlerden inerken teker teker inmeniz veya çıkmanız gerekmektedir. Çünkü merdivenlere sadece bir ayak koyabilirsiniz.

Ayrıca burası göz önünde bir yer olmadığı için aracınızı park ettikten sonra kayaların üzerine konulmuş yönlendirme işaretlerini takip etmeniz yeterli olacaktır.

The post Akdeniz’de Gizemli Kabartmalar: Adamkayalar appeared first on Gezbeğen.