Tarihi güzellikleri ve kültürü ile Edirne, bir gezgin için oldukça güzel değerler taşımakta.  Camileri, müzeleri, köprüleri ve çarşılarıyla Meriç’in kenarında yer alan bir açıkhava müzesi gibi bekler misafirlerini.

Edirne’ye doğru yol alırken, kafamda bir bir kuruyorum neler yapacağımı. Bir yandan Mimar Sinan’ın şaheseri, Selimiye Camii gözümün önünde canlanıyor, heyecanlanıyorum. Öte taraftan yemek meraklısı olunca bir insan, meşhur tava ciğeri geçiyor gözümün önünden. Badem ezmesi, süpürgeciler vs. derken yol giderek uzamaya başlıyor…

Artık Edirne’deyim… Bugün tarih koksun kalemim, minarelerin gölgesine saklansın objektifim istiyorum.  İstiyorum, istemesine ama öyle büyük ki tarihin etkisi ve ihtişamı, heyecandan yazamamak, fotoğraf çekememek korkutuyor beni. Dile kolay, tarihe tanıklık etmiş, uzun yıllar Osmanlı’ya başkentlik yapmış bir şehirdeyim…

TARİHİ

Edirne, tarih boyunca hep önemli bir yer olarak anılmış. Şehrin ilk çağlarda, Orta Asya’dan buraya göç edip yerleşen Traklar tarafından kurulduğu bilinmektedir. Sonrasında, Büyük İskender buraları Makedonya İmparatorluğu’nun içine dâhil etmiş. Hemen arkasından Roma İmparatorluğu’nun bir parçası olan Edirne, Roma İmparatorluğu ikiye ayrılınca Doğu Bizans’ın payına düşmüş. 1361 yılında Sultan Murat tarafından fethedilen Edirne, artık Osmanlı’nın başkenti olarak tarih sayfalarına adını yazdırmış.  İstanbul’un fethine kadar 92 yıl payitaht (başkent) olarak kalmış.

Edirne, Osmanlı döneminde “Paşa Sancağı” olarak anılırdı ve Osmanlı’nın üniversiteler şehri olarak ün yapmıştı. 17. Yüzyılda en önemli birkaç şehirden de bir tanesiydi Edirne…

SELİMİYE CAMİİ

Selimiye Camii, hiç şüphesiz kentin en görkemli eseri. Edirne denildiğinde akla ilk gelen Mimar Sinan’ın bu şaheseri oluyor. Beni de oldukça heyecanlandırdı Selimiye…  Camii, II. Selim’in Mimar Sinan’a yaptırdığı bir eser. Mimar Sinan, 90 yaşında inşa etmiş bu şaheseri ve ustalık eserim diye nitelendirmiş. 1568’de başlayan inşaat, 1575’te bitmiş ve camii ibadete açılmış. Şehrin tam ortasında ihtişamıyla duran Selimiye, aynı zamanda bir de mimarlık harikası. Selimiye Camii’nin 43,25 metre yükseklikte olan kubbesi, 31,25 metre çapında bir lebi ile örülmüş.  Caminin ihtişamı bu büyük kubbeyi süsleyen dört büyük minare ile de ayrı bir zenginliğe bürünmüş. Çapı 3,80 metre, yüksekliği 71 metre olan 3 şerefiyeli minareler, caminin dört bir etrafından yükselmiş. Bu camiinin en büyük özelliklerinden birisi de Edirne’nin her yerinden görülebilmesi hiç kuşkusuz.

Selimiye’nin ziyaretçi trafiği oldukça fazla. Ne zaman gitseniz caminin avlusunda ibadete veya ziyarete gelen insanlar ile karşılaşabilirsiniz.  Caminin dış mimarisi kadar iç mimarisi de beni oldukça etkiledi. İçindeki hat işçilikleri, mermer ve çiniler oldukça ustalıkla işlenmiş.

Caminin avlusunda ise sıbyan mektebi, darülkurra, darül hadis, medrese ve imaret bulunmaktadır. Sıbyan mektebi şu anda çocuk kütüphanesi, medrese ise müze olarak kullanılmaktadır.

Bizim için çok önemli bir yapıt olan Selimiye, Unesco’nun Dünya Mirası Listesi’ne girdi ve “Dünya Mirası” olarak uluslar arası boyutlarda da yerini aldı.

Edirne de Selimiye’nin yanı sıra, Eski Camii, Üç Şerefiyeli Camii, İkinci Bayezid Camii ve Darülhadis Camii de Osmanlıdan günümüze kadar uzanan bir yolculukta, dimdik ayakta durmaktadır.

SULTAN II. BAYEZİD KÜLLİYESİ SAĞLIK MÜZESİ

Edirne’nin en çok ziyaret edilen yeri Selimiye’den sonra,  rotamı bu kez Darüşşifa’ya çeviriyorum. Sultan II. Bayezid Külliyesi Sağlık Müzesi. Edirne Üniversitesi’ne bağlı olan bu müze, şehri ziyarete gelen herkesin mutlak uğrak yerlerinden bir tanesi. Selimiye’den sonra en çok ziyaret edilen ikinci yer burası.

Evliya Çelebi, seyahatnamesinde müze için “Orada bir Darüşşifa vardır ki dil ile tarif edilmez, kalemler ile yazılmaz “ diye bahseder. Darüşşifa (hastane) II. Bayezid Kulliyesi’nin Darüşşifa ve Tıp Medresesi’nin içinde bulunan müze, 1448’den Osmanlı – Rus savaşına kadar Darüşşifa olarak hizmet vermiş. Önceleri tüm hastalara bakan Darüşşifa, sonradan yalnızca ruh ve sinir hastalarını tedavi etmeye başlamış. Müzik, su sesi ve değişik kokular kullanılarak hastaların tedavi edildiği Darüşşifa 1997 yılından itibaren de müze olarak ziyaretçileriyle buluşmakta.

Bu müzenin benim ve Fotogezgin için en önemli yanlarından bir tanesi de, Fotogezgin yazarlarımızdan değerli Ağabeyim Enver ŞENGÜL’ün,  uzun yıllar bu müzenin müdürlüğünü yapmış olmasıdır. Onun değerli katkıları sayesinde müze, ziyaretçi rekorları kırmış, Avrupa Konseyi Avrupa Müze Ödülü’nü kazanmış ve sonrasında da Avrupa Kültür Mirası Birliği tarafından “Mükemmellik Kulübü’ne” kabul edilmiştir. Benim soluksuz gezdiğim müzeyi, siz de ziyaretiniz esnasında keyifle gezecek, ortamdan ve şifa odalarının mizansen kurgularından oldukça etkileneceksiniz.

Bu kadar gezintinin arasına yemek sıkıştırmamak olmaz tabii. Malum enerji toplamalıyım ki rahat rahat gezmeye devam edebileyim.

Daha Edirne’ye gelmeden hayal dünyamda fırtınalar estiren meşhur tava ciğeri ile buluşma zamanı. Edirne ciğerini özel kılan aslında ince ince dilimlenmesi olsa da, Trakya’nın verimli otlaklarında yetişen semiz danalarının lezzetli etleri, aslında bu büyünün gerçek sahibi.  Ustalara göre işin akışı şöyle; “Zarları ve sinirleri ayıklanmış ciğer ince ince dilimlenir, unlandıktan sonra özel tavasında, çok kızgın yağın içine atılarak bir dakika pişirilir ve servise sunulur.”

Daha fazla dayanamayıp, soluğu Edirne Çarşısı’nda alıyorum. Burada her yer ciğerci  En meşhurundan en salaşına,  hepsi sizi bekler. Hemen oturup aç karnımı doyurmaya başladım. Ciğer nefis görünüyordu. Yanında kuru cacık ve kurutulmuş biber ile birlikte zamanın durmasını istediğim ender anlardan birini yaşıyorum. Değmeyin keyfime…

ÇARŞILAR

ARASTA:

Edirne’de çarşılar ayrı bir renk cümbüşüdür. Tabii ki ben de kendimi alamıyorum bu cümbüşten. Şehir tarihten bir miras olunca, çarşılarda tarihten uzanıyor günümüze. Bunların en görkemlileri ise Selimiye Camii’nin avlusunun altında yer alan tarihi Arasta Çarşısı’dır.

Camiiye gelir sağlamak amacıyla Sultan III. Murat tarafından yaptırılmış Arasta, toplam 225 metre boyunda, 73 kemerli ve dört kapıdan oluşmaktadır. Toplam 124 dükkanın bulunduğu çarşıda renk armonisi içinde kendinizi kaybedebilirsiniz. Burada meşhur badem ezmesi ve Edirne sabunlarından hediyelik olarak almayı unutmazsanız, evinize döndüğünüzde dostlarınız ve arkadaşlarınız ile aranız açılmaz…

BEDESTEN:

Bir başka önemli çarşı da Bedesten’dir. Evliya Çelebi; “İçinde değerli eşya alınıp satılan yer” diye tanımlar Bedesten’i. Yine Çelebi’ye göre, burada Mısır Hazinesi değerinde olan elmas ve mücevherler, zengin tacirlerin dolapçıklarında gözleri kamaştırır; çarşıyı 60 gece bekçisi beklermiş…

ALİ PAŞA ÇARŞISI (KAPALI ÇARŞI):

Edirnelilerin daha çok kapalı çarşı diye adlandırdıkları Ali Paşa Çarşısı’da tarihe meyan okuyan yapıtlardan bir tanesi. Kanuni Sultan Süleyman’ın son zamanlarında Mimar Sinan’a yaptırılmış olan çarşı, değerli eşya, mücevher vb. ürün satan dükkanların yer alması için yapılmış. 1992 yılında bir elektrik arızasından çıkan yangında çok fazla hasar görmesiyle yara alan Ali Paşa Çarşısı, gerekli onarımlardan sonra tarihe meydan okumaya devam ediyor…

KIRKPINAR GÜREŞLERİ:

Kırkpınar güreşleri Edirne için simge bir başka etkinliktir. Tarihi Kırkpınar Yağlı Güreşleri Festivali, temeli güreşe dayanan bir kültür şölenidir aynı zamanda. Güreşlerin tarihi 14. yy’a dayanması nedeniyle de en eski güreş etkinliği olarak bilinmektedir. Güreşler her yıl Sarayiçi mevkiindeki Er Meydanı’nda yapılmaktadır. Edirne gezinizi Haziran sonu – Temmuz başı gibi bir tarihe getirecek olursanız er meydanında izleyiciler arasında siz de yerinizi alabilirsiniz. Güreşleri izleyememenin üzüntüsüyle ayrılıyorum Sarayiçi’nden….

KARAAĞAÇ

Edirne’nin bir başka yüzüdür Karaağaç. Özellikle hafta sonları ziyaretçi akınına uğrayan Karaağaç, tarihin doğa ile kucaklaştığı bir güzelliğe sahiptir. Yaklaşık dört kilometrelik bir taş yol ile hayat dolu bir koridor yaratılmış burada. Karaağaç’a giderken önce Meriç’i, sonra Tunca’yı köprülerden geçerek yol alırsınız. Edirne’nin en güzel mesire yerlerinden olan Söğütlük ile birlikte yemyeşil sarmış, sarmalamış tarihi içine. Meriç Köprüsü, Eski Karakol Binası, Tarihi Tren Garı, Hacı Adil Bey Çeşmesi bu kucaklamanın içinde kalmış adeta. Yol boyu uzanan keyifli restoran ve çay bahçelerinde huzurlu bir vakit geçirmek, benim için oldukça keyifli oldu. Edirne gezinizde soluklanacağınız yer mutlaka Karaağaç olmalı.

Meşhur tava ciğerinin üzerine Karaağaç’ta kahvemi de içtikten sonra bir sonraki durağım süpürgeciler… El sanatlarına ve ustalık isteyen, el işçiliği gerektiren mesleklere oldum olası ilgim vardır. Edirne’ye gelince burada olduğunu bildiğim süpürge atölyelerini bulmak ve bu mesleği incelemek benim için çok keyifli olacaktı. Hemen işe koyuldum ve “Süpürgeciler Borsası”nı bulup keşfe başladım. 50-60 yıl önce sayıları çok daha fazla olan süpürgecilerin bu günlerde sayılarının oldukça düştüğünü ve gelişen teknolojiye yenik düşmek üzere olduklarını görünce biraz hüzünlendim. El emeği, göz nuru süpürgeler ve meşhur aynalı süpürgesi ile ilgili foto-belgesel yazımı buradan okuyabilirsiniz.

Güneş artık battı, dolunay usuldan yerleşiyor Selimiye’nin göğü delen minarelerinin arasına, süpürgeciler kepenk kapatmak üzere, kendi süpürgeleriyle dükkân önünü süpürüyorlar. Ciğercilerin tavaları sönmüş artık, doyumsuz kokuları ise selam çakarak damaklara, yavaşça kayboluyor… Sonra ışıkları yanıyor yeni AVM’lerin, lüks otellerin… Akşama bir başka Edirne bekler bizi, tarihe bir ayraç koymuş sabaha kadar…

Edirne;

Sultanların şehri, şehirlerin sultanı…
Sarı ayçiçeklerinin ana vatanı…
Mimar Sinan’ın ustalık şaheseri…
Pehlivaaan… Pehlivannnn… Seslerinin yükseldiği “Er Meydanı”…
İlk gelişim değildi, son gelişim de olmayacak…

Konuk yazarımız Timuçin Han’a ait diğer gezi yazılarını okumak için Fotogezgin.com’u ziyaret edebilirsiniz…

The post Sultanlar Şehri, Şehirlerin Sultanı Edirne… appeared first on Gezbeğen.

Türkiye’nin Batı’ya açılan kapısı olan Edirne, Osmanlı Dönemi’nde de, padişahların vazgeçemediği bir şehir olduğundan burada Osmanlı Devleti’ne ait birçok eser görebilirsiniz. Edirne turlarıyla hem keyifli bir yurt içi turu yapmış olur hem de ülkemizin tarihine bizzat tanıklık etme fırsatı bulabilirsiniz.

Edirne’ye Ne Zaman Gidilir?

Sultanların Şehri olarak anılan Edirne’ye gidilmesi gereken en ideal mevsim bahar ayları ve yaz dönemidir. Şehir, karasal bir iklime sahip olduğundan kış ayları soğuk geçer. Özellikle Ocak ve Şubat ayları çok soğuk, Temmuz ve Ağustos ayları ise çok sıcak yaşanır.

Edirne’ye Nasıl Gidilir?

– Karayolu ile
İstanbul’dan Edirne’ye nasıl gidilir derseniz, İstanbul’dan ya da herhangi bir şehirden gelip Edirne’yi gezmek istiyorsanız yine İstanbul güzergahından TEM otobanı ve E5 (D100) uluslar arası karayolunu kullanarak Edirne’ye ulaşabilirsiniz. Dilerseniz Edirne turu ile şehri gezebilir, ya da yurt genelinde olan otobüs firmaları aracılığıyla da Edirne’ye gelip bu bölgeyi gezebilirsiniz.

– Demiryolu ile
Anadolu’dan geçip Avrupa ve Balkanlar’a bağlanan demiryolu güzergahı Edirne şehrinin içinden geçmektedir. Dolayısıyla Edirne’ye bu şekilde de ulaşabilirsiniz.

Edirne’de Ne Yenir?

Şehrin en ünlü yemeği hiç şüphesiz ki Edirne tava ciğeridir. Sadece bu ciğeri yiyebilmek için birçok şehirden ve ülkeden insanlar şehre geliyor. Ciğeri çok sevmeyenlerin bile Edirne tava ciğerine hayran kaldığını söylemekte fayda var. Dana ciğerinden yapılan bu lezzet, çıtır çıtır olmasıyla da biliniyor.

Edirne Ciğeri

Ciğerin yanında sos, tava yoğurdu ve acı Edirne biberinin de tadı bir harika!

Eğer Edirne’de kahvaltı yapmak isterseniz, bunun için de birçok seçenek bulunuyor. Özellikle Meriç Nehri kıyısı boyunca onlarca kahvaltıcı bulabilirsiniz. Hem manzaranın hem de kahvaltının tadını çıkarabileceğiniz enfes bir Edirne turu olacağı kesin!

Ciğer tercih etmeyenler Edirne köftesinin tadına bakabilir.

Edirne’de Gezilecek Yerler

Sultanlar Şehri Edirne’de bulunan tarihi kalıntılar ve yapılar, ülkemizin diğer kentlerinde olan tarihi yapılara göre daha iyi korunmuş durumda. Roma-Bizans ve Osmanlı-Türk döneminde ait bu eserleri inceleyecek olursak:

– Roma & Bizans Dönemi: Her ne kadar Bizans dönemine ait çok fazla eser kalmamış olsa da, 19.yüzyıl sonuna kadar ayakta kalan ve Roma dönemine ait olan Hadrianopolis surlarının yıkıntılarını ve Evliya Çelebi’nin “Seyahatname” adındaki eserinde adı geçen, üzerinde saat kulesinin olduğu Makedonya Kulesi’ni görebilirsiniz.

– Osmanlı & Türk Dönemi: Şehirde görebileceğiniz neredeyse tüm eserler bu dönemden kalma yapıtlardır. Mimar Sinan’ın ‘Ustalık Eserim’ olarak adlandırdığı 1575 yılı yapımı olan Selimiye Camiisi’ni mutlaka görmelisiniz. Üç Şerefeli Camii ve Eski Camii de görülmeye değer yapılardır.

Selimiye Camii

Şehrin biraz dışında kalan İkinci Beyazıt Külliyesi Edirne gezi rehberinde olan bir noktadır. Tarihte zihinsel engellilerin tedavi edildiği bu yer, şu an için Sağlık Müzesi olarak hizmet vermektedir.

Kale içinde görebileceğiniz İtalyan Külliyesi, kirişhanedeki Sveti Helena-Konstantin Kilisesi ve Sveti Georgi Bulgar Kilisesi de günümüze kadar gelmiş önemli dini yapılardır. Kaleiçinde yer alan ve dünyanın en büyük 3.sinagogu olan Büyük Edirne Sinagogu, Türkiye’deki en büyük sinagogtur.

Edirne gezisi deyince akla, Edirne köprüleri gelir. Şehri bir gerdanlık gibi saran bu köprülerin en eskisi Tunca Irmağı’ndaki Gazi Mihal Köprüsü’dür. Bu köprü yakınındaki diğer köprüleri de görebilir, fotoğraflayabilirsiniz. Şehrin ünlü Meriç Nehri üzerindeki Meriç Köprüsü de görülmelidir.

Uzunköprü

Şehrin en uzun köprüsü Ergene Nehri’ne yapılan ve bulunduğu bölgeye de adını vermiş olan Uzunköprü’dür.

Edirne’de gezilecek yerler arasında görmeniz gereken diğer önemli noktalar ise; Rüstem Paşa Kervansarayı, Edirne Sarayı, Kırkpınar Yağlı Güreşleri’nin yapıldığı Sarayiçi Meydanı, ve Edirne evleridir.

Edirne’den Ne Alınır?

Edirne’de alışveriş yapmak isterseniz tarihi Ali Paşa Kapalı Çarşısı’nı gezebilirsiniz. Çarşı içerisinde her çeşit misk sabunu ve aroma bulabilirsiniz. Selimiye Arastası’ndan Edirne tatlısından peynirine, misk sabunlara ve badem ezmesine kadar pek çok lezzet alabilirsiniz. Ayrıca peynir şekeri de alınabilecek lezzetlerden.

Yiyecekler dışında mağaza ve çarşılardan el yapımı ürünler, tekstil ürünleri, dantel örtüleri, hediyelik eşyalar, süs eşyaları ve takılardan da satın alabilirsiniz. Edirne’ye özgü eşyalar da hatıra olarak alabilecekleriniz arasında.

The post Edirne Gezi Rehberi appeared first on Gezbeğen.